Titel :
De Cock en het lijk in de kerstnacht

Auteur(s) :
A.C. Baantjer

ISBN :
9789026101076




Reacties van lezers.

Door : Lars van Eesteren | 29.11.2010
In Amsterdam wordt in de kerstnacht in de Herengracht het lijk van een jonge vrouw ontdekt. Ze blijkt te zijn gewurgd. De rechercheurs De Cock en Vledder worden met het onderzoek belast. Ze proberen de identiteit van de vrouw te achterhalen, maar dat lukt niet totdat in de buurt van het misdrijf het plastic handtasje van het slachtoffer gevonden wordt. Het blijkt te gaan om de negentienjarige Helena Maria (“Ellen”) de Vries uit Amsterdam. In het tasje bevinden zich verder o.a. een sleutelbos, een liefdesbrief van Tom van Wijk, een verlovingsring en een portefeuille van Joost Hofman uit Alkmaar. Sectie op het lichaam wijst uit, dat Ellen zwanger was. De Cock en Vledder bezoeken het woonadres van Ellen. Ze blijkt een kamer te hebben aan de Zocherstraat. Wanneer De Cock en Vledder de kamer onderzoeken, komt er een jonge vrouw om de hoek kijken. Het is Femmy van Wijngaarden, een collega van het kantoor waar Ellen werkte. Zij huurt de kamer naast Ellen. Volgens Femmy had Ellen recent haar verloving verbroken en ontmoette zij ook wel eens andere mannen. Ellen kwam uit oorspronkelijk uit Bilthoven. Op kantoor functioneerde ze niet echt geweldig, aldus Femmy. De Cock vermoedt overigens, dat Femmy meer weet dan ze los wil laten. De Cock laat Tom van Wijk - die militair is - door de marechaussee ophalen om hem te verhoren. Van Wijk was met Ellen verloofd. Ellen maakte op een gegeven moment de verloving uit. Waarom is hem nooit duidelijk geworden. Hij vermoedt, dat een zekere Dolmen daar iets mee te maken heeft. Dolmen kwam ook uit Bilthoven en nodigde Ellen uit op zijn verzekeringskantoor in Amsterdam te komen werken, wat ze ook deed. Van Wijk heeft Ellen op de avond van haar dood nog ontmoet om te proberen - tevergeefs overigens - haar terug te krijgen, maar hij ontkent haar vermoord te hebben. Van Wijk heeft ook regelmatig met Ellen gevreeën. Hij kan echter de vader van haar kind niet zijn, omdat hij - volgens de berekeningen van De Cock - op het moment van de verwekking een maand in Frankrijk gelegerd was. Volgens De Cock moet er dus nog een onbekende man in het spel zijn en hij laat Van Wijk daarom gaan. Wel vraagt hij Van Wijk Femmy te willen opzoeken om te kijken of hij meer informatie uit haar kan krijgen. Van Wijk bezoekt Femmy en hoort van haar, dat zij een relatie heeft gehad met Dolmen. Zij leerde hem een aantal jaren geleden kennen en werd door hem uitgenodigd op zijn kantoor te komen werken. Hij liet haar vervolgens met een kind zitten. Femmy is ervan overtuigd, dat Dolmen Ellen vermoord heeft. Ook Joost Hofman wordt door De Cock verhoord. Hofman ontkent Ellen vermoord te hebben en vertelt, dat hij in Amsterdam was voor zaken, in een cafeetje iets is gaan drinken en toen van zijn portefeuille beroofd is. De Cock kent het betreffende cafeetje en weet, dat de zakkenroller Handige Henkie daar opereert. Hij zoekt met Hofman Henkie op en deze bekent de portefeuille gerold te hebben. De Cock wil weten hoe deze dan in het tasje van Ellen terecht is gekomen. Henkie legt uit, dat hij behalve de portefeuille ook het tasje uit een niet afgesloten geparkeerde auto gepikt heeft. Hij haalde het geld eruit, stopte de portefeuille erin en gooide het tasje vervolgens weg. Het was hem immers alleen om het geld te doen. De Cock vraagt Henkie waar de geparkeerde auto precies stond. Henkie gaat met De Cock mee en wijst hem de plaats aan. De auto blijkt pal voor een chic pand gestaan te hebben, waarop staat “Dolmen en Van Vliet, assuradeuren”. De Cock vraagt Henkie in het pand in te breken. Binnen vindt De Cock op de werkkamer van Dolmen een urinevlek op de vloer. In de bezemkast vindt hij een dweil waar de urine mee opgeruimd is. De volgende dag bezoeken De Cock en Vledder Dolmen thuis in Amstelveen. De Cock zet een val en vertelt Dolmen, dat iemand die gewurgd wordt urine verliest. Als Ellen ergens binnen vermoord is, zal die urine waarschijnlijk met een dweil opgeruimd zijn. De Cock wil daarom de volgende dag ook het pand van Dolmen inspecteren. De val werkt, want na het gesprek gaan De Cock en Vledder als de bliksem naar het kantoorpand van Dolmen in Amsterdam en verbergen zich daar. Een tijdje later komt Dolmen daar ook binnen en loopt naar de bezemkast om de dweil te laten verdwijnen. Hij is dus de moordenaar van Ellen. De Cock en Vledder komen tevoorschijn en arresteren de verbouwereerde Dolmen. Later legt De Cock Vledder uit, dat Femmy door had hoe het zat toen Ellen ook op het kantoor van Dolmen kwam werken. Femmy had dat zelf al eerder meegemaakt. Dolmen zou nooit van zijn vrouw scheiden. Femmy overreedde Ellen daarom, dat ze beter terug kon keren naar Van Wijk. Wel zou Dolmen dan eerst voor een abortus moeten zorgen. Dolmen zag hiertoe echter geen kans. Toen Ellen dreigde de relatie openbaar te maken, werd Dolmen bang. Hij had diverse maatschappelijke functies en moest aan zijn reputatie denken. Daarom vermoordde Dolmen Ellen op zijn kantoor en dumpte daarna het lijk, waarbij hij haar tasje vergat. Dit boek van Baantjer (1923 – 2010) verscheen voor het eerst in 1965. Het is een detectiveroman in kerstsfeer, omdat het lijk van Ellen in de vroege kerstnacht gevonden wordt. Vervolgens komt de kerst regelmatig in het verhaal terug, Waarschijnlijk gebeurt dat om de tegenstelling te benadrukken tussen enerzijds de serene kerstgedachte van “vrede op aarde en in de mensen een welbehagen” en anderzijds de rauwe werkelijkheid van het dagelijkse leven, waarin onrecht en geweld gewoon doorgang vinden, ook in de kersttijd. Het is om die reden een indringende roman, vind ik.


Boekenarchief.nl